CÉLIBAT ECCLÉSIASTIQUE :
POURQUOI ?

Les infractions sexuelles dont de nombreux membres du clergé sont également accusés dans notre pays soulèvent la question de la signification du célibat qui est maintes fois soulevée dans les médias. Une étude de l’abbé de Nantes sur le sacrement du sacerdoce expose la doctrine catholique traditionnelle et la défend avec amour et conviction.

Abbé de Nantes

SACERDOCE

IDans sa série d’études sur les sacrements, l’abbé Georges de Nantes consacra également un article approfondi sur le sacrement du sacerdoce en mai 1977. Commençons par en citer longuement :

« Le sacerdoce est l’institution choisie par Dieu pour communiquer concrètement à ses élus sa vérité, sa vie et sa loi, et pour les unir à lui pour l’éternité. Ainsi, chaque prêtre est un médiateur entre Dieu et l’homme.

« Déjà à l’époque du paganisme ignorant et souvent maléfique, il y avait de nombreux prêtres, devins et sorciers qui prétendaient remplir le même rôle au service des idoles. Que le sacerdoce n’avait aucun réel pouvoir, c’était un mensonge constant. Les Juifs, à qui Dieu avait donné une première Révélation, une sainte alliance et une Loi, furent chargés de prophètes pour leur transmettre les oracles divins, de prêtres pour présenter leurs sacrifices à Dieu et recevoir des dons et bénédictions de Sa part, ainsi que des juges et rois pour les gouverner théocratiquement. Par exemple, Yahvé a choisi la tribu de Lévi pour le service du Temple et les descendants d’Aaron pour la prêtrise. Ainsi, l’autorité et le pouvoir des prêtres venaient de Dieu et étaient attribués à des personnes de son choix, qui travaillaient avec le peuple en son nom et les représentaient devant lui. Pourtant, ils n’étaient que l’annonce du futur sacerdoce, celui du Fils de Dieu fait homme.

« Notre Seigneur Jésus-Christ est le médiateur parfait entre Dieu et l’homme, le Suprême Prêtre loué dans l’Épître aux Hébreux (8-9). En tant que Fils de Dieu, Il possède la vie divine qu’Il doit transmettre à l’humanité. À travers son Incarnation, il devient l’un d’eux et aussi leur représentant le plus digne. Par son sacrifice de rédemption, Il devient leur Sauveur, et Sa vie, qu’Il consacre, devient une source de grâce pour tous ceux qui s’approchent de Lui avec foi.

« Par sa mort et sa résurrection, Il fut nommé Suprême Prêtre de la nouvelle et éternelle Alliance, et par conséquent Il revendique « tout pouvoir au ciel et sur la terre », car il lui a été donné par le Père. C’est alors qu’il confia à ses apôtres la tâche de prêcher l’Évangile à tous les peuples, de les baptiser, de pardonner ou non les péchés des âmes soumises à leur autorité, d’offrir le sacrifice eucharistique qu’il instituait en leur présence, et qu’ils continuaient à répéter en mémoire comme il leur demandait.

« Le jour de la Pentecôte, les Apôtres, avec Pierre à leur tête comme Jésus-Christ l’avait voulu, furent remplis du Saint-Esprit. Ils devinrent les prédicateurs de sa Parole, les prêtres de son sacrifice, les chefs et juges de son peuple saint. Et ils savaient qu’ils avaient le pouvoir de choisir leurs successeurs, à qui ils confieraient leur tâche et leur autorité en tant qu’enseignants, sanctifiateurs et chefs de l’Église, à l’exception de leur charisme particulier qu’ils possédaient en tant que fondateurs de l’Église.

LA SUCCESSION APOSTOLIQUE

« Partout où les Apôtres fondèrent des communautés ecclésiales, ils désignèrent des dirigeants inspirés par l’organisation synagogale juive. Ils établirent des conseils d’anciens, de presbytres, et nommèrent des surveillants (« episkopoi, les évêques ultérieurs ») pour gouverner les communautés en leur nom. L’imposition des mains est le rite d’ordination. Elle confère le pouvoir sacerdotal et une grâce constante de l’État pour l’exercer correctement. « Je vous rappelle que vous devez raviver la grâce de Dieu que vous avez obtenue par l’imposition des mains », dit l’Apôtre à son bien-aimé mais faible Timothée (II ; 1:6)... « Ne sois pas négligent avec le don de grâce que tu possèdes ! » (I ; 4, 14)

« Saint Clément de Rome témoigne qu’à partir de la fin du premier siècle, l’évêque est le chef de la communauté et le successeur des apôtres. Il est entouré d’un presbytère dont les membres sont ses assistants et adjoints.

« Avec l’institution des ministères, les Apôtres ont apparemment commencé par le bas. Leur première préoccupation fut d’avoir des diacres pour aider le ministère matériel de la communauté de Jérusalem, en particulier pour les soins aux pauvres. Viennent ensuite les presbytres ou prêtres, et plus tard encore l’épiskopos ou évêque qui remplace l’apôtre ou son délégué lorsqu’il est confronté à des tâches plus lourdes et plus étendues. Par « déléguer », nous entendons des personnes comme Timothée ou Tite, qui sont au-dessus du clergé local et sont les véritables successeurs des apôtres.

« Le véritable sacerdoce, l’autorité et le pouvoir complets des 'prêtres' de Jésus-Christ doivent donc être clairement placés là où ils se trouvent réellement : d’abord, bien sûr, avec les Apôtres, puis avec leurs délégués itinérants, et à travers et après eux avec les évêques nommés de façon permanente à la tête des Églises locales. Le sacrement du sacerdoce trouve donc sa plénitude non pas chez les prêtres mais dans l’évêque. L’imposition des mains lors de l’ordination épiscopale est donc la source permanente du sacerdoce, d’où découle l’ordination des prêtres et des divers ordres mineurs.

LA DIGNITÉ EXCEPTIONNELLE
DU SACERDOCE

« Lorsque les théologiens commencèrent à considérer la célébration de la messe comme de loin l’attribut le plus important du sacerdoce catholique, et plus précisément le pouvoir de consacrer le pain et le vin dans le Corps et le Sang du Christ, le sacerdoce du prêtre passa en premier et la supériorité de celui de l’évêque fut supprimée, Comme si ce n’était qu’une question de hiérarchie.

« Le Concile de Trente a sauvé le sacerdoce de la ruine dans laquelle l’hérésie protestante l’avait plongé, en préservant son identité sacramentelle. Face aux « ministres de la parole » et aux « ministres » que la communauté réformée délègue pour la prédication protestante et la Cène protestante, le Concile de Trente conserva heureusement l’ordination sacerdotale dans tout son pouvoir divin de consacrer l’hostie et le calice du sacrifice de la messe et de pardonner les péchés. D’autre part, le Concile n’a pas pu tout accomplir et l’avenir a dû affiner cette vision trop étroite du sacerdoce catholique. Le temps de la réparation complète pour le sacrement du sacerdoce, déterminé par la Providence, approchait. Après que le Concile Vatican Ier eut définitivement garanti la structure monarchique de l’Église par la primauté de Pierre, ainsi que l’infaillibilité personnelle complète du pape, il revenait au Concile Vatican II de définir le « caractère sacramentel de l’épiscopat » et de replacer cette sainte ordination au sommet des sept ordres supérieurs et inférieurs. comme la source d’où elles proviennent et non comme le couronnement d’une carrière dont ces ordinations seraient les étapes intermédiaires !

« Bien qu’il existe de nombreux éléments douteux et nuisibles dans la Constitution 'Lumen Gentium' de Vatican II, le ministère apostolique de l’évêque apparaît dans toute sa plénitude. Pour ses tâches d’enseignement, de culte et d’administration, l’évêque reçoit le pouvoir directement de Jésus-Christ en vertu de la succession apostolique, il est entendu qu’il ne peut l’exercer valablement que par procuration du Pape qui lui attribue un territoire spécifique. Ainsi, le Berger est envoyé par le Christ au peuple que le Pape lui confie, pour en être leur gardien et, pour ainsi dire, leur époux mystique. De lui, les prêtres reçoivent le pouvoir de prêcher, de se sacrifier et de gouverner par leur ordination dans les limites de la juridiction qu’il leur accorde » (CRC n° 117, mai 1977).

LA DIGNITÉ DU MARIAGE
JUSTIFIE L’ECCLÉSIATISME

La grandeur du sacrement du sacerdoce et l’importance du pouvoir qu’il confère ont longtemps suffi aux chrétiens occidentaux pour justifier le célibat ecclésiastique : le renoncement définitif au mariage et à ce qui en découle, pour l’amour de Jésus-Christ et le service à l’Église.

Mais l’erreur moderniste, qui a imprégné partout « comme de l’arsenic dans une délicieuse tasse de thé », y compris la Constitution « Lumen Gentium », a obscurci cette vision claire du sacerdoce et de ses origines divines, et donc de son excellente dignité. Maintenant que l’Église est devenue le peuple de Dieu, les laïcs ont la priorité ; chacun est désormais responsable de la diffusion de l’Évangile. C’est la Communauté qui envoie des missionnaires pour proclamer l’Évangile ou qui organise la distribution de la communion. « Un pasteur protestant peut faire cela maintenant, un laïc élu par la communauté pourra le faire demain, une femme après-demain. Parmi les trois principales tâches du prêtre, à savoir enseigner, sanctification et administrer, il ne reste que des fonctions, services et pouvoirs sans individualité sacramentelle ni autorité divine. » Dans ce contexte, le célibat ecclésiastique semble manifestement absurde et inapproprié, ou du moins n’a qu’une valeur relative.

Pour la justifier et la défendre aujourd’hui, il ne suffit pas de se limiter à ce qui est réellement à la racine de celle-ci : l’union mystique de l’âme avec Dieu. Il faut recourir à la justification prosaïque et de bas niveau. L’abbé de Nantes se souvenait dans sa Lettre à mes amis n° 234 du 15 septembre 1966 :

« Trop d’importance a été accordée à un romantisme religieux dont la facilité rabaisse le divin. Jusqu’à récemment, le célibat ecclésiastique ressemblait à une sorte de mariage spirituel célébré le jour de l’ordination sacerdotale. Pour le prêtre, la messe devait être un délice quotidien de l’esprit, encore et encore, et son âme devait être un sanctuaire où le divin Époux embrassait tendrement sa fiancée et détournait son regard de chaque créature terrestre. Supposer que le clergé entraîne inévitablement un tel changement chez l’homme ne peut que causer des erreurs malheureuses. On perdra de vue la nécessité de la prière, de la pénitence et de la prudence pour préserver la pureté de son état ; L’autre considérera comme hypocrisie de ne pas être aussi détaché du monde qu’on le prétend et d’en souffrir. Un jour, sous couvert de réalisme, les gens commenceront à insister sur le fait que les prêtres ne sont que des êtres humains comme les autres, sans vie mystique, et qu’ils doivent se marier dès que possible. » Nous y sommes maintenant !

Men moet er dus niet voor terugdeinzen te verklaren dat het kerkelijk celibaat niet in de natuur zelf van het priesterschap besloten ligt, vermits het geen goddelijk voorschrift is maar gewoon een positieve wet van de Latijnse Kerk. Nochtans beantwoordt die wet aan een zedelijke en herderlijke noodzaak, waaraan men a priori niet zou denken maar die toch voor de hand ligt: de Kerk moet de celibaatsregel in stand houden om het zedelijk niveau van de samenleving op peil te houden, vooral inzake “het statuut van de vrouw”, en moet ervoor zorgen dat er voldoende vurige geestelijken zijn die het evangelisch ideaal zo dicht mogelijk benaderen en de gezinnen dus goed kunnen begeleiden.

Paradoxaal genoeg zou men dus kunnen stellen dat de wet op het kerkelijk celibaat gerechtvaardigd wordt door… de waardigheid van het sacrament van het huwelijk! Laten we de uitleg van abbé de Nantes in zijn Lettre à mes amis nr. 232 van 25 augustus 1966 lezen: « In tegenstelling tot wat men geneigd zou zijn te denken is het omdat het huwelijk een zodanige waardigheid gekregen heeft in het Nieuwe Testament, door het voorbeeld van de Heilige Familie en van zoveel heiligen, dat het minder en minder verenigbaar is gebleken met de priesterwijding. Dus niet omwille van de zogezegde minderwaardigheid die zolang aan het huwelijk toegedicht is, maar integendeel omwille van de verhevenheid ervan. »

HET KERKELIJK CELIBAAT IN EEN 
MINDERWAARDIGE OF DECADENTE MAATSCHAPPIJ

Abbé de Nantes vervolgt: « Laten we het eerst hebben over het huwelijk in een minderwaardige of decadente maatschappij. Het wordt er verlaagd en teruggebracht tot de brutale bevrediging van de natuurlijke instincten. De meest verheven personen dulden het, zonder meer, omdat het maatschappelijk noodzakelijk is en aan een behoefte beantwoordt. Het hoger belang en de grote toewijding van de burgers gaan naar andere zaken uit: godsdienst, kunst, politiek, handel. Dat is de regel in de heidense maatschappijen, zelfs die van Athene of Rome. De liefde wordt er slechts bezongen in uitzonderlijke wezens. Het is voor de meerderheid van de mensen slechts een bijkomstige zorg, een ondergeschikte bezigheid in een leven dat beheerst wordt door hooggestemde taken of hoogstaander vermaak. De vrouw wordt er herleid tot de rol van hoofddienares van het gezinshoofd, genotsinstrument – temidden van andere vrouwen – en huisbazin. In een dergelijk klimaat kan men zich voorstellen dat het priesterschap aan gehuwde mensen werd toevertrouwd, zoals dat met de meeste apostelen of bisschoppen van de primitieve Kerk het geval was, of aan bekeerlingen die, zoals Sint-Augustinus, ondanks de huwelijksband een losbandig leven achter de rug hadden, maar ook aan anderen die nog niet gehuwd waren en aan het huwelijk verzaakten. Het was een bijkomstigheid. Men werd er alleszins niet volledig door opgeslorpt. Daartegenover staat dat men nooit zou aanvaard hebben – in het Oosten nu nog niet trouwens – dat een priester na zijn wijding zou huwen.

« In een maatschappij waar de vrouw een ondergeschikte plaats inneemt en haar liefde in het hart van de man een erg secundaire rol speelt, veroorzaakt het feit van gehuwde priesters dus geen moeilijkheden. Maar het is duidelijk dat de “bevordering van de vrouw”, of beter gezegd de ontwikkeling van de katholieke huwelijksmoraal en van de sacramentele spiritualiteit, waardoor een man en een vrouw zich aan elkaar toewijden in een unieke liefdesband, in die maatschappij een duidelijk verlies van aanzien voor de gehuwde geestelijkheid en een streven naar het kerkelijk celibaat teweegbrengt. De gewoonte voor een priester om te huwen wordt minder en minder aanvaard.

« Zo ook staat elke ongeregelde overtreding van de celibaatsplicht, vanaf het ogenblik dat ze een maatschappelijk gegeven wordt, gelijk met het neerhalen van de vrouw en een aanslag op de waardigheid van het huwelijk. Of het nu gaat over het concubinaat in bepaalde zuiderse katholieke landen of over het huwelijk van priesters en kloosterzusters die plotsklaps van hun banden “bevrijd” worden, zoals in het Duitsland van Luther [men zou eraan kunnen toevoegen: zoals vandaag de dag in onze postconciliaire tijden], altijd hebben deze toestanden een neergang van de zeden in gang gezet. Als aan God gewijde personen zo handelen en aan de bekoring toegeven, als ze zo driftig hun geloften verbreken, dan wordt het zonneklaar waarom ze dat doen: omdat de vleselijke instincten de bovenhand gehaald hebben. Maar daardoor wordt tegelijkertijd het huwelijk ontheiligd. Men mag dan nog luid de onweerstaanbare kracht van de liefdeshartstochten inroepen, nooit zal men in staat zijn om tegelijkertijd de deugdzaamheid, de adel en de zelfvergetelheid van de liefde te roemen. Het priesterschap zal er nooit voordeel uit halen als priesters met een vrouw mogen samenleven of als het wettelijk celibaat wordt afgeschaft, maar het zal vooral een belediging van het huwelijk zijn omdat dit dan herleid zal worden tot niet meer dan de bevrediging van de lichamelijke instincten. Het “priesterhuwelijk” is als het overspel, dat door zijn wettelijke benaming “echtscheiding” niet gere-habiliteerd wordt. Ze sleuren beide hand in hand een beschaafde maatschappij de dieperik in door de gewijde waardigheid van de huwelijksband neer te halen.

HET KERKELIJK CELIBAAT IN DE 
DIEP GEHEILIGDE MAATSCHAPPIJEN

« Laten we het nu hebben over het huwelijk in onze door de Wet en de Genade van het Evangelie geheiligde maatschappijen. Samen met de spiritualiteit van het religieus leven is die van de echtelijke liefde en het christelijk gezin verfijnd en tot bloei gekomen. Zo gaat in onze samenleving, tenminste in wat zij als het meest verhevene te bieden heeft, de meeste belangstelling en toewijding niet meer uit naar de openbare zaken maar naar de essentiële realiteit van het gezin. Het overige wekt in de ziel van onze tijdgenoten meestal slechts een betrekkelijke of bezoldigde belangstelling op. Het huwelijk is voor het priesterschap dus een te duchten rivaal geworden, meer dan het openbaar ambt, de hartstocht voor de wetenschap of het financieel voordeel van sommige loopbanen. We hebben hier te maken met de te duchten wedijver tussen twee hoogstaande roepingen, tussen twee grote sacramenten. Hoe zou men ze dan ook in één mensenleven kunnen samenbrengen? Het is onmogelijk dat een jongeman vandaag de dag een jong meisje omringt met een volmaakte, diepe liefde, zich vervolgens met haar verlooft en dan trouwt – dat is al voldoende om iemands hart en leven te vullen! – en tegelijkertijd een even diepe, verheffende en opslorpende priesterroeping voedt. De woorden van onze goddelijke Meester weerklinken hier met volle kracht: “Niemand kan twee meesters dienen” (Matth. 6, 24).

« Men moet ten allen prijze ingaan tegen hen die in het priesterhuwelijk een oplossing voor de roepingenschaarste menen te zien. Ze beelden zich in dat sommige jongeren, die de moed niet kunnen opbrengen om de sterke aantrekking die ze ten opzichte van het huwelijk voelen op te offeren voor hun godsdienstige roeping, aan het ene kunnen beantwoorden zonder het andere op te geven. Maar het meisje dat ze in die omstandigheden uitverkiezen zal, vanaf het eerste ogenblik dat ze in hun leven binnentreedt, alle aandacht opeisen, omdat ze een voltijdse echtgenote wil zijn. Ik wed dat ze er snel in zal slagen haar verloofde ervan te overtuigen helemaal de hare te zijn, gevoelsmatig en daadwerkelijk, en te maken dat hij volledig toegewijd is aan zijn toekomstig gezin, aan haar en aan de kinderen die uit hun huwelijk voortkomen. Wie zal het haar verwijten? Ze zal haar liefde beter verdedigd hebben dan Jezus Christus het gedurfd heeft door de mond van de bisschop. Zij zal de overwinnaar zijn in deze strijd voor de verovering van een hart, omdat de liefde voor God op voorhand een vergelijk aanvaardde. De opheffing van de celibaatsverplichting zou in onze moderne maatschappijen de onmiddellijke verdwijning van de seculiere en de snelle afname van de reguliere geestelijkheid teweegbrengen.

HET KERKELIJK CELIBAAT ALS WAARBORG 
VOOR HET MYSTIEK KARAKTER EN DE 
APOSTOLISCHE ZELFVERLOOCHENING 
VAN DE GEESTELIJKHEID

« Het voorbeeld van de protestantse dominees laat vermoeden hoe het met een gehuwde geestelijkheid gesteld zou zijn. Er zijn waardige en oprechte dominees die goede, gehuwde huisvaders zijn. Maar het lijdt geen twijfel dat, op enkele zeer zeldzame uitzonderingen na, hun taak er zwaar onder lijdt. Ook bij hen is er een nijpend roepingentekort dat onze hervormers zou moeten doen nadenken. Men moet ervan uitgaan dat in het geval van een katholieke geestelijkheid die samengesteld is uit gehuwde familievaders, het priesterschap zijn twee eeuwenoude en onvergelijkbare eigenschappen zal verliezen, namelijk zijn mystiek karakter en zijn apostolische zelfverloochening. In het beste geval wordt het een matig gewaardeerd vrij beroep, zoals in de protestantse landen, in het slechtste geval een “noodzakelijke en niet lonende baan” zoals bij de straatarme Slavische geestelijkheid. Weinigen zullen dat in ons oecumenisch klimaat durven zeggen om niet de indruk te wekken onze afgescheurde broeders af te breken. Maar een idyllisch beeld van hun godsdienstige gemeenschappen schetsen is een leugen en het betekent dat we de unieke volmaaktheid van de katholieke Kerk ontwaarden. De waarheid bestaat erin te zeggen dat de geest van gebed sedert eeuwen vrijwel niet meer bestaat in het Oosten, en nog minder bij de protestanten. De besten onder hen lijden eronder en erkennen het. Zo ook zijn het priesterlijk apostolaat en de missie-ijver in het afgescheurde Oosten onbestaande. Wat de protestanten betreft, hun zendingsarbeid is pas begonnen in de negentiende eeuw, uit jaloezie om het succes van de katholieke missionering. »

HET KERKELIJK CELIBAAT WORDT ALLEEN IN 
HET KATHOLIEK GELOOF BELEEFD

Uit dit alles kunnen we met zekerheid afleiden dat het in vraag stellen van het kerkelijk celibaat en de wildgroei aan schandalen op een niet opvolgen van de genade wijst. Het is een onbetwijfelbaar bewijs van het tekortschieten van de hiërarchie, vermits het sacrament van de wijding hen voldoende genaden van staat verleent om het christenvolk te heiligen.

Méér nodig nog dan de harde veroordeling van de schuldigen is dus een gewetensonderzoek door de hiërarchie. Laten we hopen dat al deze schandalen de kardinalen er op het volgende conclaaf van overtuigen dat de Kerk een échte hervorming nodig heeft, in capite et in membris, in alle geledingen van de clerus. Deze hervorming zal een werkelijke Contrareformatie moeten zijn, vermits ze zal moeten beginnen met de veroordeling van de moderne leerstellige dwalingen. Want er is geen kerkelijk celibaat zonder zuiver geloof:

« De priesterlijke kuisheid wordt in het geloof geopenbaard. Het is geen bedwelmend gevoel of een gevoelsmatige ontboezeming. In het begin misschien wel, omdat de beginnelingen die bijzondere genade nodig hadden. Maar dat moet niet blijven duren. De menselijke vertroosting verdwijnt, de voelbare gunsten vanuit de hemel komen niet meer en de priester gaat verder, zoals zijn Meester steunend op de stok van het Kruis. Dit celibaat dat hij vrij gekozen heeft en dat hij bewust in verband heeft gebracht met zijn definitief offer, wordt voor hem voortaan een verplichting. Alleen het geloof overtuigt er hem van dat het een volmaakte staat is, glorievol voor God en verdienstelijk voor hemzelf, en tevens de bron van een wonderlijk geestelijk vaderschap. Hij gelooft dus, met zijn hart, zijn ziel en zijn verstand, maar hij ondergaat daardoor nog geen gedaanteverandering of is daardoor niet vrij van gevoelens of bekoringen. De huwelijksband van zijn ziel met Gods Woord wordt door hem in het Onzichtbare beleefd. Tijdens de Mis, terwijl hij zich door zijn ambt met de goddelijke Offerpriester én het goddelijk Slachtoffer vereenzelvigt, herhaalt hij zijn priestergeloften en draagt hij zijn leven vol zelfverloochening op als een liefdesoffer, in vereniging met het heilsoffer van de Opperpriester. De Mis is geen uitwisseling van zoete ontboezemingen, zoals sommigen het zich inbeelden. Dat zou ontluisterend zijn! Het is een geloofsgeheim, Mysterium fidei, en de werkzame kracht van de genade. Het bewerkt in de ziel van de priester een heropleving van de zedelijke deugden die eigen zijn aan zijn priesterschap. De rest van de dag zal aldus behoed, opgedragen en geheiligd worden, maar zal daarom niet minder hard zijn.

« Het is uiteraard prachtig dat we met goddelijke zekerheid weten dat wij begunstigden van de goddelijke liefde zijn. Maar die wetenschap ontlast ons van geen enkele strijd, geen enkel lijden, geen enkele vernedering. Integendeel. De echte mystieke weg van de priester is pijnlijk door de verzaking aan het zinnelijke. Door zijn lichaam te overwinnen, op zijn hoede te zijn voor de valstrikken van de wereld, door, slechts bewapend met het harnas van het geloof, aan Satan te weerstaan, verwerft de priester de “engelachtige deugd”, maar ten koste van een hoge prijs! Het priesterleven is groots in zijn aangrijpend realisme, met zijn beproevingen, zijn verborgen strijd en in het geheim behaalde overwinningen, zijn zelfgave waarin de Liefde vervolmaakt wordt. En zelfs wanneer de mysticus komaf zal gemaakt hebben met de vergankelijke ijdelheden en al zijn zintuigen in bedwang zal hebben, zal hij de nog meer beproevende zuiveringen van de geest moeten ondergaan. Zijn gebeden en zijn dagelijkse mis zullen lange tijd veeleer zijn Goede Vrijdag dan zijn Pasen zijn » (abbé de Nantes, Lettre à mes amis nr. 234).

Het voorgaande laat ons toe a contrario te begrijpen hoezeer de religie van de cultus van de Mens onverenigbaar is met het behoud van het kerkelijk celibaat. Het is meteen ook duidelijk waarom er geen roepingen meer zijn en waarom allerlei schandalen de Kerk belasten. De wedergeboorte van de Kerk en van de cultus van de mensgeworden God zal hand in hand gaan met het herstel van de kuisheid en de heiligheid van het priesterschap in al zijn waardigheid en eer.

DE NEDERIGE WERKELIJKHEID VAN HET 
LEVEN VAN DE PRIESTER

Abbé de Nantes heeft ons altijd aangemaand om de pastoors van weleer, de grondtroepen van de Kerk, te vereren en te beminnen. Hij beëindigt zijn Lettre à mes amis nr. 232 trouwens met een verhaal over één van hen.

« Ik herinner me het gelaat van de eenvoudige dorpspastoor uit mijn jeugd. Toen ik de eer had om de sedert lang gekoesterde droom om zelf dorpspastoor te worden in vervulling zag gaan, was mijn enige betrachting om abbé Fresnay, vóór de oorlog pastoor van Chônas L'Amballan, zo goed mogelijk na te volgen. Wanneer we om halfzeven ‘s morgens in de kerk aankwamen om voor ons plezier het Angelus te luiden, was hij er al. Hij prevelde zijn brevier in zijn koorstoel. En in de loop van de dag zagen we hem opnieuw verzonken in gebed in zijn tuin, rozenkrans in de hand.

« Deze man bad; dat kon men zien aan de voldoening die hij had in de plechtigheden. Hij hield van Onze-Lieve-Heer en Onze-Lieve-Vrouw. Zij maakten hem gelukkig, zij waren zijn enige liefde. Zet een vrouw en kinderen in de pastorie en men kan er donder op zeggen dat het ochtendgebed, de dagelijkse Mis en het brevier er zouden overschieten. Alleen het strikte administratieve minimum, de zondagsdienst, zou overblijven.

« Mijn beste abbé Fresnay, vergeef mij deze heiligschennende veronderstelling. Als volwassene kniel ik nu voor u neer, nu ik meer begrip heb voor sommige zaken. Ik bewonder uw priesterlijke deugden die de mensen niet gekend hebben. Gedurende heel onze jeugd is hij pastoor gebleven van dit dorpje met driehonderd inwoners, tot hij op een dag tot aalmoezenier van een gekkenhuis in de buurt van Lyon werd benoemd. Daar is hij in de vergetelheid aan zijn einde gekomen. Nu is hij gelukkig in de hemel, temidden van de talloze kinderen die hij gedoopt en onderricht heeft, de parochianen die hij op het rechte pad heeft gehouden, de zieken die hij bezocht, gebiecht en bediend heeft. Hij wordt nu omkransd door een gloriekroon, een beetje zoals op 15 augustus, wanneer hij in zijn goudkleurige kazuifel in een wolk wierook stond of wanneer hij 's avonds tijdens de processie het Heilig Sacrament door de straten droeg als het schitterend middelpunt van de parochie. De mannen droegen het baldakijn, de Kinderen van Maria waren als engelen getooid met lange blauwwitte sluiers, en de kleine kinderen strooiden bloemen. Maar wat zag hij zelf tijdens zijn kleine dorpszegepraal? Zijn nederige kudde die geen opmerkelijke vertroostingen kreeg, zijn ogenschijnlijk nietig werk als pastoor. Toch behield hij de ijver voor het heil van de zielen, de onvermoeibare, stipte toewijding van de priesters uit die tijd en van alle tijden, de handhavers van de Kerk tot op onze dagen. Hij bezocht de één niet meer dan de ander, had geen boezemvrienden en schonk niet méér aandacht aan de arme boer dan aan de rijke kasteelheer, waardoor hij door iedereen geliefd was. Denkt u dat een dermate opslorpende, herderlijke taak en de totale zelfverloochening, die als een tweede natuur geworden was, met een vrouw en kinderen mogelijk zouden zijn? Laten we de toekomst niet op hersenspinsels bouwen. Wat in het glorierijk priesterschap van de Latijnse Kerk algemeen is, is elders uitzonderlijk. Men begrijpt dat en kan het verontschuldigen. Abbé Fresnay vond zijn priesterlijk leven zo mooi en waardig omdat hij alleen was met God. »

broeder Pierre van de Gedaanteverandering