6. De mystieke wetenschap van de Lijkwade

door broeder Bruno Bonnet-Eymard

EEN VOORWERP EN ZIJN VIER OORZAKEN

IEDEREEN weet, tenminste vanuit het gebruik ervan, wat de menselijke wetenschap inhoudt... Hoe zij de verschijnselen waarneemt dankzij de vijf zintuigen, geholpen door krachtige instrumenten. Hoe zij door waarneming, die onze voorouders « gezond verstand » noemden, tot een onderscheid komt van de afzonderlijke elementen, die ze beoogt te beschrijven in hun blijvende werkelijkheid. Hoe ze zich vervolgens inzet om methodisch, door abstrahering, er de essentie en de wetmatigheid van te begrijpen, tot een volmaakt inzicht toe... als dit mogelijk is !

Aristoteles heeft eens en voorgoed de vier oorzaken beschreven waardoor we toegang krijgen tot de hele werkelijkheid van elk voorwerp. Deze oorzaken zijn : de stofoorzaak, de vormoorzaak, de werkende oorzaak en de doeloorzaak. Eens deze oorzaken ontdekt en gedefinieerd is de geest voldaan.

Dit is het patroon dat we tot op de dag van vandaag gevolgd hebben in onze « sindonologie » of wetenschap van de Lijkwade van Turijn. Dit voorwerp van wetenschappelijke studie hebben we onderzocht met de geoefende ogen van dokter Pierre Mérat. We hebben met de oren van broeder Bruno vernomen hoe het nieuws over de vermaardheid ervan zich van plaats tot plaats en door de eeuwen heen heeft voortgeplant. We hebben het geroken en geproefd door de analyses van de biochemici van de STURP, die er alle samenstellende elementen hebben uit afgezonderd. We hebben het aangeraakt, betast met de handen en de apparaten van de fysici en experten die er alle wederwaardigheden van gereconstrueerd hebben. Door uiteindelijk deze talloze empirische gegevens aan elkaar te koppelen hebben we een nagenoeg complete inventaris opgemaakt van de kenmerken van het Voorwerp.

Zijn “ stof ” werd, na heel wat analysewerk en enkele harde betwistingen en zelfs heftige woordenwisselingen, definitief vastgelegd. Het is een stuk linnen met vlekken van menselijk bloed en met brandsporen van verschillende intensiteit, gaande van lichte, wijd verspreide verschroeiing tot verkoling door toedoen van vuur. Er is niet het minste spoor van schilderwerk.

Zijn “ vorm ” of anders gezegd zijn eenheidsstructuur waarmee de geest zich een totaalbeeld vormt, is vanzelfsprekend die van een lijkwade die een gewond menselijk lichaam heeft omhuld ; dat lichaam heeft de lijkwade bevlekt met zijn afdrukken vooraan en achteraan en met de bloedsporen van zijn wonden.

Wanneer men de geschiedenis betrekt bij de natuurwetenschappen probeert men het voorwerp te identificeren en het te verbinden aan andere in tijd en ruimte verspreide voorwerpen, ten einde tot een definitie te komen. Wanneer we in een computergeheugen al onze geschiedkundige kennis zouden stoppen, dan beantwoordt de signalementskaart van de « Man van de Lijkwade » met een waarschijnlijkheidscoëfficiënt die aan de zekerheid grenst aan die van Jezus van Nazareth, aan wie het weefsel trouwens altijd werd toegeschreven.

De werkende oorzaak lijkt dan eenvoudig te bepalen : het lichaam van Jezus van Nazareth dat vóór de graflegging, dood en bloedend, in dit weefsel gewikkeld werd en er vervolgens werd uit weggenomen vóór de ontbinding, levert de algemene verklaring voor die lichaamsafdrukken en bloedvlekken.

De doeloorzaak is bijgevolg heel prozaïsch. De lijkwade had de bedoeling de dode volgens het gangbare gebruik te begraven ; vervolgens heeft men hem, om een reden die ons ontgaat, uit deze lijkwade weggenomen om hem op een andere manier te begraven of hem te doen verdwijnen... Tenzij Hij er zichzelf uit bevrijd heeft door zijn Verrijzenis ! En zijn volgelingen bewaarden dit linnen.

Gedurende negentien eeuwen heeft de sindonologie zich beperkt tot deze eerste etappe van een empirische kennis en een geloofwaardige uitleg, die niet systematisch noch kritisch was... Maar sinds 1898 heeft de wetenschappelijke bestudering een groot aantal details blootgelegd die deze al te eenvoudige en algemene hypothesen spaak lieten lopen. Naarmate de beschrijving van de materie en de vorm van het Voorwerp zich verfijnde en complexer werd, is de juiste bepaling van de werkende oorzaak en de doeloorzaak steeds problematischer, om niet te zeggen onmogelijk.

DE SINDONOLOGIE VOOR
EEN ONMOGELIJKE OPDRACHT

Alle ernstige wetenschappers willen ertoe komen de auteur van deze afdrukken te identificeren en zijn procedé te ontdekken, om uiteindelijk zijn bedoeling te achterhalen.

Welnu, de onderzochte en geïnventariseerde details van de afdrukken van het lichaam en van de bloedvlekken vormen op zichzelf en door hun gelijktijdigheid een onoverkoombare hindernis in het normale kennisproces van de gevolgen naar de oorzaken toe. De Lijkwade vormt op zichzelf een « mysterie », dat niet vatbaar is voor enige verklaring door middel van gekende, natuurlijke oorzaken – en zelfs niet van ongekende oorzaken, want wat men erover weet zou de tussenkomst veronderstellen van krachten die wetten volgen welke totaal tegengesteld zijn aan diegene die onze wetenschappen al met zekerheid hebben vastgelegd.

Enkele voorbeelden. Iemand die al een tijd dood is, straalt geen warmte uit die in staat is zijn lijkwade te doen oxideren, zelfs niet indien hij gebalsemd is. Of nog : een liggende figuur laat geen haast etherische sporen na op het linnen dat hem omhult. En men maakt hem uit dit linnen, dat aan hem kleeft door het bloed van zijn wonden, niet los zonder de klonters te beschadigen en de vezeltjes van de stof, hoe miniem ook, los te trekken. En ook dit nog : het is onmogelijk, met welk middel ook, gekend of ongekend, het precieze en scherpe beeld van zijn anatomie op het linnen te projecteren in een perfecte driedimensionaliteit en volgens een straling in één enkele richting, terwijl dit linnen toch rondom het lichaam gewikkeld is !

Elke natuurlijke hypothese loopt op één of andere wijze mank, we hebben het voldoende aangetoond : tussen de vereisten gesteld door de honderd-en-een geïnventariseerde details en de mogelijkheden die de vermeende oorzaken insluiten, duiken steeds doorslaggevende onverenigbaarheden op. Zou het om een schilderij op doek gaan ? Neen. Een gewreven afdruk verkregen van een standbeeld ? Evenmin. De afdruk van een menselijk lichaam met doornen gekroond, gegeseld, gekruisigd, van het kruis genomen, dood en bloedend in dit stuk linnen gewikkeld ? Eveneens onmogelijk, ook al zou hij zelf, om aan alle voorwaarden gesteld door het Voorwerp te voldoen, verrezen zijn en zo meer gelijken op een engel dan op een mens.

DE ULTIEME PROCEDURE :
HET BEROEP OP DE GETUIGEN

Zouden de wetenschappers, nu ze met hun mond vol tanden staan, zich durven beroepen op hekserij, het bedrog van monniken uit de middeleeuwen « die tot alles in staat waren » [sic ! ], het « paranormale », een kracht X... die nog niet gekend is ?!

Broeder Bruno, die zelf trouw blijft aan de duizendjarige katholieke traditie, suggereert om eenvoudigweg een beroep op de getuigen te doen. Men zou daarbij moeten luisteren naar alle personen die verklaren met kennis van zaken te spreken – hetzij door zelf verworven kennis, hetzij door de traditie – over de unieke Gebeurtenis waarvan het Voorwerp de mysterieuze sporen bewaart. Men zou elk document in overweging moeten nemen dat er van dichtbij of van ver mee te maken heeft. Welnu, dan zal alles onmiddellijk zijn beloop kennen zoals het hoort. Want de getuigen zullen bij de eerste oproep toestromen en de documenten zullen in overvloed voorhanden zijn !

Om maar te spreken over de ooggetuigen, ze zijn talrijk en ze zijn geloofwaardig. Velen waren hoogstaande persoonlijkheden, velen getuigden met inzet van hun leven van wat ze gezien, gehoord of aangeraakt hadden, wanneer het voldoende zou geweest zijn hun woorden terug te trekken om te ontsnappen aan de folteringen en aan de meest gruwelijke dood.

En wat zeggen ze in hun getuigenissen die tot op heden met godsdienstige eerbied door hun volgelingen bewaard werden ? Zeer eenvoudige dingen. Dat ze weten wie de koper van de lijkwade was, dat zij nieuw was, zonder enige vlek ; wie de Gekruisigde was die ze er in legden, waar en wanneer deze overhaaste omhulling met een lijkwade plaatsvond. En hoe ze dit linnen terugvonden, op de eerste dag van een nieuwe week toen ze zich naar het graf begaven om over te gaan tot het begrafenisritueel en tot een normale graflegging. Maar de lijkwade van Christus bevatte niet langer het lichaam dat zij omhuld had.

Het graf werd bewaakt door soldaten en was verzegeld in opdracht van de hogepriesters. Als zich dus op de lijkwade duidelijke vlekken aftekenen van bloed en van andere stoffen, zelfs stof van de wegen, dan konden die slechts ontstaan, getekend of afgedrukt zijn door het lichaam dat er « drie dagen » in lag...

Wat Hem, Jezus van Nazareth, betreft : ze zagen Hem opnieuw levend terug, maar in een andere toestand. Ze kregen van Hem, zoals ze het verhalen en getuigen in hun Evangelies en andere geschriften, overtuigende bewijzen, herhaaldelijk en op verschillende manieren, van de volle fysische werkelijkheid van een tot het leven teruggekeerde man, overwinnaar van de dood en triomferend, die aldus volbracht wat Hij hun aangekondigd had.

Maar wat de verschijningen van de verrezen Christus aan zijn leerlingen betreft, dat is een ander « probleem » dat eigenlijk losstaat van het sindonologische probleem. Dit laatste wordt volledig opgehelderd door de verklaring van de getuigen. Als iemand dat linnen “ bezoedeld ” heeft, dan is het enkel Jezus van Nazareth en wel gedurende het tijdsinterval dat zijn lichaam erin gewikkeld was, in de duisternis en de kilte van het graf. Het kan niemand anders zijn. Het was ongetwijfeld omwille van dit bloed en deze buitengewoon bijzondere vlekken dat de christenen het begrafenislinnen bewaard hebben als een heilige relikwie, uit vrees dat het weggenomen en onteerd zou worden door de goddelozen die Hem ter dood hadden gebracht.

HET MIRAKEL LEIDT TOT HET MYSTERIE

Zo ziet het normale, onvermijdelijke resultaat van het sindonologische onderzoek eruit. Broeder Bruno geeft er onvermoeibaar het bewijs van, in talloze conferenties jaar in, jaar uit, opboksend tegen de kwade trouw van de geleerden die beducht zijn (en terecht ! ) dat de hele Zaak weer actueel zou worden van zodra ze zouden reageren. En hij moet ook het hoofd bieden aan een geestelijkheid die liever haar toevlucht zoekt in een volledig subjectief geloof in plaats van de risico’s te accepteren van de wetenschappelijke controle van gebeurtenissen die aan de basis liggen van onze godsdienst.

Nochtans wordt deze relatie van oorzaak-gevolg, die logisch en dwingend is, door de wetenschap opgelegd volgens haar eis tot absolute rationaliteit : een relatie tussen enerzijds de Gebeurtenis, gekend en ten overvloede gestaafd door de meest systematische en kritische geschiedkunde en anderzijds het Voorwerp dat door de fysica, de chemie en de biologie ten dele beschreven en verklaard wordt.

Dit verband tussen wetenschappen en geschiedenis, tussen empirische observaties, de rede en historische getuigenissen, loopt uit op een zodanig voldoening gevende conclusie dat het mysterieuze Voorwerp zijn integrale verklaring moét vinden in de Gebeurtenis, die langs andere wegen en voorafgaand aan het diepgaande onderzoek gekend is. En op haar beurt vormt de H. Lijkwade een onverwachte en beslissende bevestiging van de waarheid. Ja, de H. Lijkwade bevestigt de Evangelies in alles wat te maken heeft met de dood van Jezus van Nazareth en zijn begrafenis, evenals zijn glorievolle Verrijzenis, als men tenminste (zoals alles uitnodigt om het te denken) aanvaardt om aan deze buitengewone Man, op grond van de details van zijn lijkwade, machten toe te kennen die niemand van de gewone stervelingen ooit gehad heeft of zal hebben.

HET MYSTERIE VERKLAART HET MIRAKEL

Betekent dit dat de geleerden zich zullen laten overtuigen door de uitleg die de geschiedenis aanbrengt voor het mysterie van de H. Lijkwade ? Niets is minder zeker. De inmenging van bovennatuurlijke krachten geeft voor velen aanleiding tot twijfels en verzet in de mate waarin iemands metafysische en religieuze overtuigingen, dus de grote morele oriëntaties van zijn leven, hierdoor het risico lopen ondersteboven gekeerd te worden...

En toch ! De zuivere wetenschap heeft het gehaald op de gevoelens en de wil. De oproep tot getuigen heeft toegelaten alle duistere punten op te helderen. Het is niet meer mogelijk op de stappen terug te keren, opnieuw oplossingen aan te brengen waarvan de onjuistheid aangetoond werd. Doen alsof men van niets weet of zonder motief het antwoord van de getuigen, dat klaar en duidelijk is, verwerpen uit eigenzinnig rationalisme is antiwetenschappelijk en absurd. Men moet dus vasthouden aan de uitleg van de apostelen van Christus en op deze enige solide basis proberen om tot een oplossing van de laatste moeilijkheden te komen.

Deze kunnen herleid worden tot slechts enkele dingen. De stofoorzaak is sinds lange tijd volledig gekend. De vormoorzaak is het bijna helemaal, wanneer men gezegd heeft van het Voorwerp dat het de lijkwade van Jezus was, die de sporen van zijn bloedig Lijden en van zijn dood op het Kruis bewaart. En van daaruit is het eenvoudig om de werkende oorzaak te bepalen : het Lichaam dat zijn afdruk nalaat... Wat nog niet verklaard is, bestaat uit twee of drie details :

Primo, de toestand van “ gewichtloosheid ” van dit Lichaam, die door de afdruk van de rugzijde gesuggereerd wordt – zo weinig nadrukkelijk als die is, als iets etherisch – vormt een fascinerend mysterie. Toch is er een experiment uitgevoerd door Jackson, Jumper en Ercoline van de STURP, in 1981, dat vraagtekens zet bij die gewichtloosheid : het met de VP8 gereconstrueerde beeld van de Man van de Lijkwade lijkt te wijzen op een zekere afplatting van sommige zones onder het lichaamsgewicht ( John H. Heller, Report on the Shroud of Turin, Boston, 1983, p. 208 ).

Secundo, de losmaking van het lichaam uit zijn lijkwade, zonder ook maar één bloedklontertje te beschadigen, vormt met grotere zekerheid een onoplosbaar probleem voor de specialisten. Alleen de idee van een « dematerialisatie » van het lichaam zou een weg kunnen openen naar de verklaring van dit andere mysterie. De « verrijzenis » waarvan de evangelisten sommige uitwerkingen hebben bemerkt op de nieuwe toestand van het aardse lichaam van Jezus, zou er de volmaakte oplossing voor geven... als we wisten wat ze is !

Tertio, de intentionele warmte-uitstraling van de Lijkwade, waarvan het resultaat nu door allen gekend is – die driedimensionale beeltenis, de analogie ervan met een fotografisch negatief – is tot slot een onverklaarbaar en verbluffend feit. Indien dit het enige « detail » zou zijn waarover heel de wetenschap struikelt, zou het volstaan om de evidentie van het mirakel te bevestigen. Want deze afdruk van zijn dode lichaam en in het bijzonder van zijn Gelaat is zo volmaakt dat fysisch toeval totaal onwaarschijnlijk is. Dit alles veronderstelt een intelligentie, een wil en een fysische macht, of met andere woorden een almacht, die helemaal niet terug te brengen is tot de natuurlijke krachten in het algemeen, laat staan tot die van een lijk, gekneveld en opgesloten in een graf.

Hier ligt de oplossing, veeleer dan te blijven hangen bij de pedante onwetendheid van hen die beseffen dat dit geen mensenwerk is en tegelijk weigeren het te beschouwen als Gods werk. Deze conclusie, die we voor onszelf trekken, wordt bijgetreden door het getuigenis van de personen die het graf leeg hebben aangetroffen en aan wie de verrezen Jezus levend is verschenen. Hij is het namelijk, Jezus Christus, die deze beeltenis van zichzelf uitgedacht en gewild heeft en die ze vervaardigd heeft met gecontroleerde energie uit zijn eigen lichaam op het moment van zijn Verrijzenis.

Zijn tot het leven terugkerend lichaam moet dus als de ware werkende oorzaak beschouwd worden van het door de sindonologie erkende mirakel. Want de daad van zichzelf uit de dood te doen opstaan is veel groter, onmetelijk groter, dan die van zich te bevrijden uit zijn windsels en op zijn lijkwade het bliksemende spoor na te laten van zijn overgang, van zijn “ Pasen ” : een authentieke afdruk van een onvergelijkbare perfectie.

HET LAATSTE WONDER VAN HET EVANGELIE

Het mirakel, wetenschappelijk vastgelegd, leidt naar het mysterie en het mysterie verklaart op zijn beurt het mirakel. Zo wordt ons uiteindelijk de passende doeloorzaak onthuld van het Voorwerp dat we bestuderen, tenminste op voorwaarde te geloven in Zijn woord : nadat Hij het aangekondigd had tijdens zijn leven hier op aarde, heeft Hij als eerste het wonder verricht van zichzelf te doen verrijzen ; en bijkomend heeft Hij een tweede wonder verricht, veel bescheidener en onverwacht, namelijk het achterlaten op zijn lijkwade van het afgedrukte bewijs van zijn Verrijzenis, “ als eeuwige herinnering ”.

Ja, de spontane verrukking van het hart meer nog dan de logica van de wetenschappelijke redenering geeft aan de geleerden zowel als aan de gewone mensen de zekerheid dat Jezus dit gedaan heeft om ons te overtuigen van zijn goddelijk Wezen en van zijn zending in de wereld, opdat we door zijn genade de weg van bekering en van het eeuwige leven zouden opgaan.

Zó ziet de christelijke apologetische argumentatie eruit, waaraan men een heel leven kan wijden ! Vanaf Sint-Paulus tot aan onze broeder Bruno vandaag, en aan zijn te weinig talrijke gelijken, behelst deze bewijsvoering een rigoureuze wetenschap waarvan het onderzoek moet leiden naar het meest geheimvolle kerngebeuren dat aan de basis ligt van de Kerk van Christus. Einddoel moet zijn om er tenslotte de betekenis en bestaansreden van aan te geven die door God aan de mensen geopenbaard is omwille van hun heil.

Wij leven in de blijde en aanstekelijke zekerheid dat geen enkele andere oplossing bestaat of kan opduiken dan die van het katholieke geloof. Dit geloof strookt zo goed met de documenten die we in deze studie aangereikt hebben en met de wetenschappelijke argumenten die we uiteengezet hebben, dat uiteindelijk elke mens van goede wil zich er zou moeten bij aansluiten. Het algemene enthousiasme dat door onze voordrachten bij de toehoorders gewekt is, bewijst nogmaals dat de H. Lijkwade datgene bewerkstelligt waarvoor ze – niet door mensenhanden – gemaakt is : om de wereld aan te steken met de liefde van Jezus Christus, gestorven en begraven, de derde dag verrezen en gefotografeerd voor de redding van de wereld.

VAN DE WETENSCHAP TOT DE LIEFDE

De sindonologie onderscheidt zich van alle andere wetenschappen en stelt er zich lijnrecht tegenover op door één enkel aspect. Inderdaad, alle wetenschappen nemen als te bestuderen voorwerp een type, een soort, een of andere kracht uit de natuur en proberen er de definitie en de wetten van vast te leggen via honderd bijzondere gevallen die dadelijk vergeten zijn. Aldus hangt de H. Lijkwade af van vele wetenschappen, maar alle halen ze haar uit haar verheven isolement van heilige relikwie om haar te reduceren tot gekende reeksen van algemene en banale voorwerpen : stof, bloed, brandsporen, koolstof enz.

De sindonologie daarentegen is niet bezig met het bestuderen van reeksen voorwerpen om er universele wetten uit af te leiden, maar houdt zich slechts bij één enkel Voorwerp, waaraan ze haar naam ontleent. Dit beschrijft en doorzoekt ze in alle aspecten, in alle onderdelen, tot de kleinste toe, door een beroep te doen op alle wetenschappen die haar kunnen helpen om tot een beter inzicht te komen. Ze gaat dus, in tegenstelling tot alle andere disciplines, van het algemene naar het bijzondere en doet zo een rijkdom aan kennis op over haar uniek en fascinerend Voorwerp. De andere wetenschappen lopen warm voor algemene ideeën, universele wetten en theorieën. De sindonologie heeft slechts aandacht en verering voor de H. Lijkwade, waarmee ze alles verbindt zowel op aarde als in de Hemel.

Met onze voordrachten hebben we dus nog maar de eerste etappe afgesloten van het sindonologische onderzoek. Ze bestond erin het Voorwerp wetenschappelijk te bepalen. We zijn hierin geslaagd, het heeft ons onrustig verstand voldoening gegeven. Dit mysterie is er niet langer één vermits we er de vier oorzaken van kennen ; en zelfs als een of andere oorzaak onder het statuut van een mirakel of iets goddelijks valt, dan is ze nog gekend !

Maar nu zou de tweede etappe moeten aanvangen. Deze volgt een betere weg, namelijk die van de synthese na de analyse, die van de terugkeer naar het Voorwerp zelf dat we onder onze ogen en onder onze vingers hadden en dat langs zovele kanten belicht werd, in zijn onvergelijkbaar en wonderlijk mysterie. Men zou nu de rede het zwijgen moeten opleggen, verhinderen dat de geest naar alle richtingen vlucht op zoek naar gelijkenissen en verschillen met andere dingen of gebeurtenissen in de geschiedenis, om enkel te focussen op de Relikwie van de gekruisigde en verrezen Jezus.

Deze stille en vreedzame aanschouwing brengt de geest, in eerste instantie, in de war. In plaats van wetten op te stellen of te verifiëren die het Voorwerp banaliseren, in plaats van « klare en duidelijke ideeën » – o Descartes ! – gaat het om een zoeken naar de existentiële, esthetische, liefdevolle intuïtie, naar de « verwarde, maar overweldigende » openbaring waarover Sint-Jan van het Kruis spreekt. Van alle dingen die in zich enig spoor van hun Schepper dragen (en hier op aarde is er geen enkel dat daarvan vrij is) spreekt de volkomenheid die ze tonen voor de aan God gewijde ziel zo sterk van Hem, dat het liefhebbende schepsel door één enkele blik of aanraking doordringt tot de Waarheid, de Schoonheid, de Goedheid, de Glorie van de goddelijke Minnaar die hem uitnodigt tot vurige omhelzing. Dit geldt bij uitstek voor de H. Lijkwade.

Laten we in stilte deze heilige en bijzondere Relikwie aanschouwen. Laten we vanuit onze aandachtige herinnering alles naar boven komen wat we over haar geleerd hebben. Elk van de onderscheiden wetenschappen brengt zijn deel van het licht aan. Doordat ze elkaar verrijken lijkt het alsof de Afbeelding leeft, het Bloed vloeit, het Lichaam zich beweegt, net zoals plaatsvond tijdens de meest opzienbarende Gebeurtenis in de wereldgeschiedenis, op de grens tussen de tijd van de dood en de tijd zonder einde van de Verrijzenis.

Jezus, in deze Lijkwade neergelegd op het ogenblik van zijn dood, draagt daarvan nog de schokkende stigmata. Maar tegelijkertijd maakt Hij zich er voor eeuwig uit los, waarbij Hij de onuitwisbare tekenen achterlaat van zijn nieuwe glorie en ons tot getuigen daarvan aanstelt. Laten we begrijpen, aanschouwen, aanbidden...

MYSTIEKE SINDONOLOGIE

Als eerbewijs aan broeder Bruno Bonnet-Eymard, een echte geleerde en een echte mysticus

Waarom dit ongewone eerbetoon ? Omdat broeder Bruno de enige Franse sindonoloog is die een oprechte geleerde en tegelijkertijd een vurige mysticus is, waarbij die competentie en die liefde elkaar wederzijds ondersteunen om de directe weg te banen naar de hoogten van een nieuwe Thabor. Men moet goed beseffen dat de anderen, die nauwelijks geleerden zijn en geen mystici, zwijgen over zijn werk en weigeren hun kar uit de sporen te halen waarin ze nu al zoveel decennia vastzit.

VALSE WETENSCHAP VAN VALSE MYSTIEKERS

Erbarmelijke fouten ! De eerste fout houdt in zich te verschansen in het gemeenschappelijke woordgebruik van de synoptici en dus voortdurend te spreken over “ de lijkwade ”, met kleine letter, terwijl de kostbare Relikwie sinds mensenheugenis wordt aangeduid als de H. Lijkwade. Ze zijn er zeker van dat het door Sint-Jan gebruikte woord « soudarion » van het Latijn sudarium komt en een zakdoek aanduidt, een klein doekje om het zweet af te wissen. En hop, daar vinden ze iets uit wat verschilt van « sindon » of lijkwade : het soudarion is dan een strook linnen die bovenop het hoofd van Jezus dichtgeknoopt werd en waarvan ze een kinverband maken, zoals eertijds bij oude mannen die een aanval van tandpijn hadden ! Verschrikkelijk !

En ze vieren hun ziekelijke fantasie verder bot met een tweede fout : ze vinden “ lijkuitwasemingen ” uit en denken dat het zweet, de urine, de ammoniak bevattende dampen van het lichaam in ontbinding reageren met de mirre en de aloëhars van de balseming ; zo ontstaan dan vieze gele verkleuringen op dit « onbevlekte » linnen. En deze zouden slechts zichtbaar worden na twintig of veertig jaar, op dezelfde wijze als de gele verkleuringen die ze op hun slecht gewassen hemden hebben vastgesteld als gevolg van hun zweet van de vorige zomer ! Dit is de « vaporografische theorie », de enige die ze dulden om de lichaamsafdrukken te verklaren. Vignon die deze theorie eerst onderschreef, verwierp ze nochtans in 1939, vijftig jaar geleden...

Hier bovenop komt een derde fout. Ze stellen zich de verrijzenis voor als een plotse en totale dematerialisatie : het « lijk » verdwijnt en het linnen zakt in elkaar. Een vers uit Sint-Jan ( 20, 7 ), dat ze pertinent verkeerd vertalen, voedt hun verbeelding ; ze schrijven in hun boeken over het schrikwekkende schouwspel van dat fameuze kinverband, nog altijd verborgen in de lijkwade, op zijn plaats, dat vaag zijn vorm en zijn grote knoop bewaart en een monsterachtig uitsteeksel vormt. Het zou dit uitsteeksel zijn dat de apostel zou ontroerd hebben... « en hij zag en geloofde » ( 20, 8 ) !

En dan maar blijven zeuren over het in het linnen neergelegde lijk om er beter de natuurlijke uitwasemingen van te doorgronden. Want ja, Jezus is voor hen werkelijk dood en meer dan dood, in staat van ontbinding. Hun chemie staat er bol van. Hun “ gedematerialiseerde ” Jezus is natuurlijk perfect toegankelijk voor de charismatische ervaring. Maar wat met de H. Thomas die de verrezen Heer betastte, wat met Maria-Magdalena die Hem omknelt totdat Hij haar verzoekt « Hem niet langer vast te houden » ( Jo 20, 17 ; wat ze vertalen als « Raak me niet aan ! » ) ? Hij gaat vervolgens op weg naar Emmaüs en, hoogtepunt van lichamelijkheid, gebruikt wat voedsel om aan de zijnen die nog ongelovig zijn te bewijzen dat hij geen spook is...

Zo miserabel is het gesteld met de Franse sindonologie, vastgeroest als ze is in haar wetenschappelijke fouten, over heel de lijn ! En anderzijds verloren in haar zeepbellen van charismatische beuzelarijen. Onnodig namen te noemen. Ze hebben hun incompetentie en sentimentaliteit de afgelopen jaren overal ten tonele gevoerd en vandaag proberen ze hun slappe theorieën en hun onzeker geloof aan te passen aan de laatste kerkelijke richtlijnen over de zgn. « vervalsing van de 14^de eeuw », die weliswaar een « eerbiedwaardige icoon » blijft voor het bedrogen gepeupel.

DE LAATSTE VERSCHIJNING VAN JEZUS

Laten we broeder Bruno volgen in zijn reconstructie van de Verrijzenis, op basis van het relaas van de lievelingsapostel van Jezus. De H. Lijkwade is er de projectie van, scherp, klaar, aangrijpend. Alsof Hij voor ons dat unieke moment wilde doen herleven waarop alles fundamenteel veranderd is, van de dood naar het Leven, van de vernedering naar de Glorie.

Bekijk deze lijkwade van fijn linnen, “ zonder vlek ”, waarin ze zijn bebloed Lichaam neerleggen. Het is de soudara van Jezus, naar analogie met die waarmee Mozes zich bedekte toen hij weer afdaalde van de Sinaï, « het gelaat stralend door de schittering van de Glorie van de Aanwezigheid van Jahweh ». Zo moest volgens Sint-Jan, van wie broeder Bruno het vernomen heeft, de Glorie van de op het kruis verheven Jezus onder een gelijkaardige sluier verborgen worden voor de ogen van de mensen, maar slechts een ogenblik.

Op het Congres van Bologna in 1981 hield onze broeder een voordracht met de sprekende titel : Het “ soudarion ” van Johannes, negatief van de goddelijke glorie. Maar het was wachten tot 1988 toen een befaamde professor in de Letteren, René Robert, hulde bracht aan zijn « intuïtie » en « poging om de traditionele exegese over de Lijkwade van Turijn af te brengen van haar vastgeroeste visie » ( Du suaire de Lazare à celui de Jésus, Revue thomiste, juli-september 1988, deel 88, nr. 3, pp. 410-420 ).

Dit weefsel of sindon is rond hem gewikkeld als een lijkwade, maar hij heeft het enkel als soudara gewild, als een sluier die zijn glorie onttrekt aan de ogen van zijn ontrouwe volk en die Hij nu gaat afleggen. Hij maakt er een beeldplaat van waarop Hij heel zijn lichaam zal weergeven, naakt, toegetakeld, herkenbaar aan duizend details – én zijn goddelijk Gelaat. Sint-Jan heeft dit ongetwijfeld opgemerkt en begrepen. Maar minder goed dan wij sinds in 1898 het fotografische negatief voor het eerst “ verscheen ” voor de verbaasde ogen van amateurfotograaf Secondo Pia !

« Ecce homo ! » Ziedaar de Mens. Hij is groot, atletisch, met volmaakte verhoudingen. Onze blik, die zich verwondert over zijn totale naaktheid, klimt op naar het Gelaat, bewondert er de sereniteit en verhevenheid van. Overweldigende en verwarrende indruk, onuitsprekelijk door de intensiteit en rijkdom ervan. Wie zijt Gij toch, Heer van een onvergelijkbare glorie ?

Hij laat zichzelf zien door dit laatste en meest treffende mirakel als men bedenkt dat hierdoor honderden miljoenen, miljarden mensen beroerd zullen worden tot aan zijn glorievolle terugkeer om iedereen te oordelen... De Amerikaanse wetenschap sluit zich aan bij de mystieke intuïtie van Sint-Jan. Sommigen spreken van de « flash » van de Verrijzenis, anderen – die onze broeder Bruno van meer nabij volgt – van de stralende Glorie van de Heer sinds zijn ontmoeting met God, zijn Vader, in de extase van zijn H. Offer. Daar verkreeg Hij alle genade, op de eerste plaats om terug te keren in zijn Lichaam, het terug te doen opwarmen en herleven en meer nog, onvergelijkbaar veel meer, het een transfiguratie en metamorfose te laten ondergaan. Denken wij aan de cocon en de vlinder. Sint-Paulus zegt dat Hij overging van zijn aardse naar zijn hemelse gedaante ( 1 Kor 15, 48 ).

Wat er toen gebeurde, was zijn wil. Ongetwijfeld omdat de normale fysisch-chemische uitwerkingen van elke komende verrijzenis er zo zullen uitzien... Maar veel meer nog, intentioneel, opdat wij het van generatie tot generatie zouden zien tot aan het einde, door ons als getuigen te nemen van zijn nieuwe Glorie. Opnieuw tot leven gekomen heeft het Lichaam zich door onderlinge splitsing van moleculen ontdaan van zijn gestold bloed, van die haltervormige vlekjes die men nog ziet rond elke inslag van de geselstok of rond elk bloedpropje, en van het stof van de wegen. Van de draden en vezeltjes van het linnen waaraan Hij op dat ogenblik vastkleefde, heeft Hij niets gebroken, gescheurd, gekreukt.

Het is vanuit die nieuwe toestand, als van gewichtloosheid – ja, ik blijf er aan vasthouden ! – en nog in de horizontale positie van zijn graflegging, dat Hij een daad van volmaakte liefde gesteld heeft voor ons en omwille van ons heil. Vanuit alle cellen van zijn lichaam, door zelfstandige beheersing van zijn energie, heeft Hij miljoenen stralen van licht en warmte in parallelle, verticale bundels aan rug- en voorzijde op het miraculeus gestrekte linnen geprojecteerd. Deze stralen hebben voor altijd, onuitwisbaar, zijn beeltenis op dit weefsel vastgelegd.

« Voor wat het Aangezicht betreft », schrijft Vignon, « is de precisie van de weergave het gevolg van het feit dat de brandende lichtstralen er de trekken haarfijn van geanalyseerd en gebeeldhouwd hebben... Een zo precies werk dat de fotografische weergaven met zwarte achtergrond ons toelaten om de kracht van de realisatie en de doordringendheid ten volle te waarderen. Het is echt bijna een portret. Het portret van een dode ? Ja, van een dode, maar één die in zich een wil en een leven bewaarde » ( Paul Vignon, Le Saint Suaire de Turin, 1939 ). We kunnen het niet beter formuleren.

Daarop verliet Hij het graf en viel de lijkwade op de grond... Wel neen ! Jezus deed alles zorgvuldig. Volgens een routinehandeling heeft Hij zijn lijkwade “ opgerold ”, zoals Hij op reis met zijn deken deed, en haar zodanig neergelegd dat zijn apostelen haar onmiddellijk zouden terugvinden. « En zich vooroverbuigend bemerkte hij [ Sint-Jan spreekt over zichzelf ] de daar achtergebleven windsels ; hij ging echter niet binnen. Nu kwam ook Simon Petrus achter hem aan, ging het graf binnen en onderzocht de daar achtergebleven windsels en de Lijkwade die op zijn Hoofd gelegen had en die nu niet meer bij de windsels lag, maar apart, opgerold op een bepaalde plaats » ( Jo 20, 5-7, volgens de vertaling van broeder Bruno).

De mystieke ziel houdt niet op zowel de dood als het leven te aanschouwen die bijna in dezelfde mate over dit naakte Lichaam zijn verspreid, en bij uitstek op het H. Gelaat met levende lippen en gesloten ogen. Het is zoals bij de bestudering van de Griekse Schijfwerper en de volmaaktheid van zijn onbeweeglijke, maar toch reeds op gang gekomen worp : het Lichaam van Christus doet zich aan ons voor op het moment van zijn ogenblikkelijke overgang van de ene naar de andere toestand, maar meer de overgang van de dood naar het Leven dan van het leven naar de dood.

De Beeltenis drukt uit wat Hij was, is en zal zijn op de dag van het Oordeel : het « teken van tegenspraak » voor « de openbaring van de harten ». Zijn naaktheid is voor de enen teken van misprijzen en afkeer, maar voor anderen is zij een verwijzing naar de Liefde en de totale gave in het lijden van een verlossing brengend offer. Zijn Gelaat is streng voor hen die Hem gekruisigd hebben en nog altijd kruisigen, omdat het hun de toorn aankondigt van de terecht geïrriteerde, rechtvaardige Rechter als ze zich niet bekeren. Maar het is zacht, nederig, vriendelijk voor de zuiveren van hart en voor de kinderen die reeds door het te aanschouwen geloven dat ze in waarheid God zien, van aangezicht tot Aangezicht.

Hij is verrezen ! nr. 144, November-December 2026