Synodaliteit als codewoord
MGR. Marian Eleganti (°1955) was van 2009 tot 2019 hulpbisschop van Chur in Zwitserland. Hij is ook lid van de Europese Academie voor Wetenschappen en Kunsten. Sinds zijn pensionering publiceert hij een blog waarin hij geen blad voor de mond neemt, zoals mag blijken uit de tekst Synodalität als Code-Wort die verscheen op 19 juli 2025. We vertalen er enkele uittreksels uit :
« Omwille van de liefde van Christus, stop eindelijk met de overkill aan synodale documenten, tussenstappen, aanwijzingen voor het verdere proces, aankondigingen van resultaten, slotdocumenten die dat niet zijn, verlengingen in verdere rondes, toename van commissies en uiteindelijk een bijeenkomst in canoniek niemandsland.
« Het brede volk van God negeert jullie documenten. Naar mijn ervaring is er nauwelijks een gelovige die ervan op de hoogte is of ze leest. Stop met ronddraaien in een proces dat in geen enkele ziel de liefde voor Jezus Christus heeft gewekt, maar tot nu toe vooral Duitstalige “ hervormingsgezinde katholieken ” (in hoofdberoep) heeft beziggehouden. Stop met u te blijven vermenigvuldigen in werkgroepen en commissies ! Het volk van God is daar niet in geïnteresseerd. [...] U leeft in een bubbel en houdt de verkeerde mensen bezig. De bisschoppen zitten nu al het grootste deel van de tijd aan tafel, maar zij zijn niet de enigen. De verwijzing naar de H. Geest komt te snel over jullie lippen.
« Verkondig het Evangelie omwille van de liefde van Christus ! Verkondig Christus aan een Europa dat zich van Hem heeft afgekeerd ! Spreek over Jezus Christus in plaats van over synodaliteit ! Wat u onder synodaliteit verstaat, hebben anderen al lang uitgewerkt, bv. de anglicanen, met als gevolg nieuwe verdeeldheid. [...]
« Ik kan niet meer naar uw propaganda luisteren en ik vermoed dat ik niet de enige ben. Het is lang geleden dat de Kerk zo autoritair en manipulatief werd geleid als in de tijd van de nieuwe synodaliteit onder paus Franciscus, een eindeloze poging om de gewenste resultaten te bereiken. Maar Godot [een verwijzing naar het absurde toneelstuk van Samuel Beckett] is niet gekomen. Tot nu toe tenminste, en gezien zijn aard is het zinloos om op hem te wachten ! Wat is gekomen is de volatiliteit van de leer : de zandduin, niet de rots. Volgens de Schrift vindt vóór het einde de grote geloofsafval plaats, verschijnen er profeten die de oren strelen, zoeken mensen naar leringen volgens de eigen smaak, een waarheid die niets kost...
« Waar blijven in het proces de aanhangers van de traditie, voornamelijk jonge mensen en gezinnen ? Waar blijft hun stem in dit veelbesproken synodale proces ? Tot nu toe zijn ze buiten beschouwing gebleven. In sommige landen (Frankrijk, Engeland) willen veel jonge volwassenen zich laten dopen. Jongeren die geïnteresseerd zijn in het geloof bestuderen de catechismus, willen een eerbiedig gevierde liturgie en vragen om meer mysterie bij de viering van de H. Mis, waarin te veel wordt gepraat.
« Maak van de Kerk geen ideeënbeurs voor heterodoxe initiatieven en uitvindingen ! Doe iets voor de vernieuwing van de liturgie en de catechese in deze antichristelijke tijden ! Meer missionarissen, minder spindoctors.
« Synodaliteit is een interpretatiemodel geworden voor van alles en nog wat, vooral voor medezeggenschap van leken op alle niveaus. De sacramentaliteit van het kerkelijke ambt is daarbij ernstig beschadigd door een egalitaire synodaliteit, die geen onderscheid maakt tussen gewijden en niet-gewijden. Dit is in tegenspraak met de leer van het concilie [dat er in al zijn bewuste dubbelzinnigheid wel de deur heeft voor geopend !] en de 2000 jaar oude apostolische bouwvoorschriften van het Lichaam van Christus !
« Denk niet dat men zich in onze contreien tevredenstelt met “ luisteren ” en “ spreken in de geest ”. Er worden veranderingen geëist. Na het lange en moeizame synodale proces willen de betrokkenen resultaten zien : een diacones of een prefecte van een dicasterie, of nog mevrouw de kanselier van het bisdom ; de afschaffing van het celibaat vanwege een tekort aan priesters ; de gelijkstelling van gewijden en niet-gewijden in de kerkelijke besluitvormingsstructuren of raden ; vrouwen in ambten die tot nu toe voorbehouden waren aan priesters en bisschoppen.
« En terwijl in seculiere organisatievormen hiërarchieën onbetwist en onaangetast van kracht blijven en door het management of de CEO beslissingen worden genomen die door de lagere niveaus zonder tegenspraak moeten worden opgevolgd en uitgevoerd, is synodaliteit in de Kerk voor velen een codewoord geworden voor het tegenovergestelde : [...] de vervanging van de goede herder door collectieven en, last but not least, de invoering van alternatieve, niet-priesterlijke vormen van eredienst. De herder volgt de schapen. De leraar leert van de leerling. Het doen bepaalt het moeten. De meerderheid bepaalt de waarheid. De priester gehoorzaamt de leek. De bisschop zit erbij. En boven iedereen zweeft de Geest. Welke geest ? »
Nagels met koppen, zeker. Toch moet ons iets van het hart.
Waarom heeft Mgr. Eleganti gewacht tot zijn emeritaat om dit allemaal aan te klagen ? We weten dat er nog meer prelaten zijn die tijdens hun actieve tijd stilzwijgend buigen voor de dictaten van de Opperherder, maar als gepensioneerden vaak scherp reageren. Het is begrijpelijk, maar het is niet wat Christus verwacht. Als wij meer bisschoppen of kardinalen hadden die onverbloemd voor de Waarheid zouden opkomen op het moment dat hun ambt hun groter recht van spreken geeft, dan zouden de nieuwlichterijen van de conciliaire pausen niet zo gemakkelijk doorgang hebben kunnen vinden. Abbé de Nantes, een gewone priester, heeft wél zijn stem verheven. Maar geen enkele hoogwaardigheidsbekleder durfde hem steunen, toen niet en nu helaas ook nog altijd niet.
broeder Bruno van Jezus-Maria
Hij is verrezen ! nr. 139, januari-februari 2026