DE ACTUALITEIT DOORGELICHT 

Het devies van de kartuizers heeft in onze 21^ste eeuw nog altijd een diepe betekenis. In een wereld waarin alles in voortdurende beweging is, waar de waarheid onderuit gehaald wordt en het relativisme overheerst, rijst het Kruis omhoog als enige constante. Het geeft richting en schenkt stabiliteit.

In dit eerste nummer van het nieuwe jaar laten we ons licht schijnen over de meest recente gebeurtenissen en ontwikkelingen – sommige positief, maar fragiel, andere ronduit negatief. Breekt er eindelijk een tijd van vrede aan? Een grote illusie zolang Christus Koning niet over de hele wereld heerst. 

DE MILITAIRE OPERATIE IN CARACAS

In het recent gepubliceerde document over de nieuwe Amerikaanse veiligheidsstrategie (National Security Strategy of the United States of America), dat wij vorige maand bespraken, is de regering-Trump bijzonder duidelijk over haar politiek ten opzichte van Midden- en Zuid-Amerika: «De Verenigde Staten moeten een vooraanstaande rol spelen in het westelijk halfrond als voorwaarde voor onze veiligheid en welvaart. Daarom moeten wij ons zelfverzekerd kunnen  profileren waar en wanneer dat nodig is in de regio» (p. 17).

Dat “zelfverzekerd profileren” bracht Trump op 3 januari op spectaculaire wijze in de praktijk door de Venezolaanse president Nicolás Maduro en zijn echtgenote midden in de nacht te laten kidnappen door elite-eenheden van de Delta Force en naar New York over te vliegen.

Waarom werd die operatie opgezet? De VS-veiligheidsstrategie spreekt over «gerichte inzet om onze grenzen te beveiligen en kartels te verslaan» (p. 16). Van de strijd tegen de illegale immigratie en de invoer van dodelijke drugs zoals fentanyl («een massavernietigingswapen», zei de Amerikaanse president terecht) heeft de regering-Trump van bij haar aantreden een topprioriteit gemaakt. 

Wat de immigratie betreft, waren er tussen oktober 2023 en augustus 2024 inderdaad bijna 250.000 Venezolanen die de VS probeerden binnen te komen – het tweede hoogste aantal uit Midden- en Zuid-Amerika na de Mexicanen. Uiteraard heeft dit te maken met de dramatische toestand van de economie onder Maduro: 33 % van de inwoners leeft onder de armoedegrens en er heerst honger op grote schaal.

De feiten inzake de drugssmokkel schetsen echter een ander beeld. Fentanyl komt niet uit Venezuela: de pillen worden vooral in China geproduceerd en vervolgens verstuurd naar de Mexicaanse drugskartels, die ze binnensmokkelen in de VS. Het land van Maduro heeft wel een link met de cocaïnehandel: het is een doorvoerland voor deze drug die hoofdzakelijk uit Peru en Colombia komt en in de Venezolaanse havens verscheept wordt naar Europa en in mindere mate naar de VS. Niettemin beschuldigt de Amerikaanse justitie Maduro ervan de import van tonnen cocaïne naar de VS te hebben gefaciliteerd, smokkelaars voorzien te hebben van een diplomatenpaspoort en contacten te hebben onderhouden met de grote kartels in Latijns-Amerika. De beruchte megabende Tren de Aragua is van Venezolaanse oorsprong.

Trump wond er tijdens zijn persconferentie geen doekjes om dat het Washington ook te doen is om de aardolie van Venezuela; geen enkel ander land ter wereld heeft zoveel olie in de grond zitten. «We gaan er miljarden dollars investeren, de heel erg defecte olie-infrastructuur herstellen en geld beginnen te verdienen voor het land.» Voor het land? Vooral voor de Amerikaanse oliebedrijven, zal hij wel bedoelen.

EEN ANTICHINEES MANOEUVRE

In dit verband is het belangrijk om de rol van China te onderstrepen: «Venezuela heeft ‘s werelds grootste oliereserves, maar de productie van ruwe olie blijft op een fractie van de capaciteit vanwege wanbeleid, gebrek aan investeringen en sancties, zo blijkt uit officiële gegevens. […] De VS waren vroeger de belangrijkste afnemer van Venezolaanse olie, maar sinds de invoering van de sancties is China in het afgelopen decennium de belangrijkste afzetmarkt geworden. Venezuela staat voor ongeveer 10 miljard dollar in het krijt bij Beijing, nadat China onder wijlen president Hugo Chávez de grootste kredietverstrekker werd. Venezuela betaalt de leningen terug met ruwe olie die wordt vervoerd in drie zeer grote olietankers die voorheen gezamenlijk eigendom waren van Venezuela en China» (Marianna Parraga e.a., Venezuelan oil industry: world’s largest reserves, decaying infrastructure, 3 jan. 2026).

De operatie in Caracas had dan ook de onmiskenbare bedoeling om de Chinezen een hak te zetten. Niet voor niets lezen we in de nieuwe Amerikaanse veiligheidsstrategie: «Concurrenten die niet tot de westelijke hemisfeer behoren (!) hebben grote inbreuken gepleegd op onze hemisfeer, zowel om ons economisch te benadelen in het heden, als op manieren die ons strategisch kunnen schaden in de toekomst. Het toestaan van deze inbreuken zonder serieuze tegenstand is een andere grote Amerikaanse strategische fout van de afgelopen decennia» (p. 17).

Tijdens zijn eerste ambtstermijn wees Trump al op de naïviteit van het Westen inzake China en was hij de eerste Amerikaanse president die economische tegenmaatregelen nam. De grootmacht van het Oosten is de fabriek van de wereld en daardoor een reusachtige slokop van aardolie: in november 2025 importeerde het 12 miljoen vaten ruwe olie per dag! Het wegvallen van Venezuela is geen ramp voor Beijing, maar toch een stevige tegenvaller.

Op zich lijkt de omverwerping van Maduro ons geen te veroordelen daad, hoezeer de linkse pers ook tekeergaat: Venezuela wordt verlost van een marxistische president die het land steeds dieper in de ellende duwde. Maar Trump zou zich echt wel moeten bekommeren om de orde en het algemeen welzijn van deze natie en niet alleen om de olie. En vanuit internationaal oogpunt is het een gevaarlijk precedent: China zou net dezelfde redenering kunnen gebruiken om in het oostelijk halfrond zijn wil op te leggen en Taiwan te annexeren.

RUK NAAR RECHTS IN CHILI

In Chili heeft José Antonio Kast op 14 december de presidentsverkiezingen gewonnen met meer dan 58 % van de stemmen. Van de 20 miljoen Chilenen heeft 85 % aan de verkiezingen deelgenomen, wat een absoluut record is en aantoont dat er zeer veel op het spel stond.

Kast, een voormalig parlementslid, was de kandidaat van de rechtse coalitie. Hij versloeg Jeannette Jara, boegbeeld van de communistische partij en kandidate van het linkse front. De nieuwe president vervangt de man die sinds 2022 aan de macht was, de progressist Gabriel Boric, een voormalige studentenleider en een fan van de fameuze marxistische oud-president Salvador Allende.

José Antonio Kast is 59 jaar oud, praktiserend katholiek, vader van negen kinderen en radicaal gekant tegen abortus en het homohuwelijk. «De Chilenen hebben God nodig en de staat zou de godsdienst op de scholen moeten bevorderen», stelt hij. In zijn jeugd was hij een aanhanger van Augusto Pinochet, de generaal die in 1973 een staatsgreep pleegde om te voorkomen dat Chili een marxistische dictatuur zou worden; vandaag weigert hij om Pinochet postuum te vervloeken. Uiterst links heeft hem er uiteraard van beschuldigd een terugkeer naar het fascisme voor te bereiden, maar Kast behoort alleen tot de liberale rechtervleugel, niet tot extreemrechts.

Hij voerde campagne rond veiligheid en de strijd tegen immigratie, met name uit Venezuela. Hij beloofde een groot aantal immigranten uit te zetten en de criminaliteit, die explosief is gestegen en die hij gedeeltelijk in verband durft te brengen met immigratie, terug te dringen, zonder daarbij buiten het wettelijke kader te treden of buitengewone wetten in te voeren zoals in El Salvador.

Op economisch vlak is hij een aanhanger van de neoliberale econoom Milton Friedman, die een grote invloed uitoefende op de zgn. Chicago Boys, een groep Chileense economisten die gevormd waren aan de universiteit van Chicago en die in de jaren 1970 voor Pinochet werkten. Zij lagen aan de basis van het “Chileense mirakel”: tussen 1976 en 1990 kende het land een enorme economische groei van gemiddeld meer dan 5 % per jaar, vooral dankzij de algemene privatisering van de overheidsbedrijven die onder Allende genationaliseerd waren.  

Toch dreigt Kast het moeilijk te krijgen om efficiënt te regeren. Hij heeft geen meerderheid in de huidige Kamer van Volksvertegenwoordigers, die verkozen werd in 2022: zijn rechtse coalitie Chile Vamos (“Vooruit, Chili”) moet het stellen met 48 zetels op een totaal van 155. De versnippering is trouwens totaal, met 19 partijen die vertegenwoordigd zijn. Het gevolg is dat er moet onderhandeld worden met andere groeperingen voor gedoogsteun, met al wat dat meebrengt aan compromissen en geheime akkoorden. Eens te meer dreigt het democratisch systeem een kordate politiek van maatregelen voor het algemeen belang te dwarsbomen.

EEN NIEUW MIDDEN-OOSTEN?

In december jl. zei Donald Trump dat het staakt-het-vuren tussen Hamas en Israël «voor het eerst in drieduizend jaar» (sinds koning David?!) een akkoord was dat «het historische begin van een nieuw Midden-Oosten» markeerde. De realiteit is dat dit staakt-het-vuren zeer relatief is. Het heeft weliswaar geleid tot de snelle vrijlating van de laatste Israëlische gijzelaars, maar het wordt regelmatig geschonden door Israël, dat doorgaat met aanvallen op Gaza en zelfs op Zuid-Libanon.

«Volgens het Media Office in Gaza werden gedurende de eerste 44 dagen na het staken van de vijandelijkheden 342 Palestijnen gedood tijdens 497 overtredingen van het bestand door de IDF. Diegenen die door Israël omgebracht zijn, worden er achteraf vaak van beschuldigd te dicht bij de “gele lijn” gekomen te zijn» (Al Jazeera, 23 nov. 2025). Ook beschuldigt het Israëlische leger Hamas geregeld van aanslagen op militairen, terwijl het in werkelijkheid blijkt te gaan om soldaten of voertuigen die getroffen worden door het ontploffen van Israëlisch wapentuig onder het puin.

Wat Hamas betreft, de organisatie heeft van het staakt-het-vuren gebruik gemaakt om rivaliserende clans – waarvan de meeste door Israël bewapend werden – uit te schakelen en opnieuw zijn onbetwist gezag over de bevolking te vestigen. Overigens is Hamas nooit akkoord gegaan met een volledige ontwapening en heeft het dit ook duidelijk herhaald, hoewel Trump en Netanyahu dit negeerden.

Als we iets verder teruggaan in de tijd, zien we dat de Twaalfdaagse Oorlog tussen Israël en Iran de kwetsbaarheid van de zionistische staat aan het licht heeft gebracht. In deze oorlog, die plaatsvond van 13 tot 24 juni 2025, bestookten beide aartsvijanden elkaar met raketten en luchtaanvallen. Dit heeft de Islamitische Republiek aanzienlijk verzwakt, maar het heeft ook de zwakte van Israël blootgelegd, aangezien zijn Amerikaanse raketafweersysteem niet naar behoren werkte tegen de massieve aanvallen met ballistische raketten door Teheran.

«Tijdens de oorlog werden 525 ballistische raketten vanuit Iran op Israël afgevuurd. Tussen de 50 en 60 daarvan raakten het Israëlische thuisfront en 8 raketten leidden tot burgerslachtoffers. Het onderscheppingspercentage van de luchtverdedigingssystemen tegen raketten bedroeg 86 %. Er werden meer dan 1000 UAV’s (Unmanned Aerial Vehicles, vooral drones) vanuit Iran op Israël afgevuurd, waarvan er 982 werden onderschept (de rest viel neer voordat ze Israël bereikten) en 1 het Israëlische thuisfront trof. Het onderscheppingspercentage van Iraanse UAV’s bedroeg 99 %. Als gevolg van de raketaanvallen op Israël kwamen 28 burgers om het leven en raakten er 1472 gewond: 15 ernstig, 58 matig en 1399 licht. 2305 appartementen in 240 verschillende gebouwen werden beschadigd en 13.197 Israëli’s raakten dakloos» (Alma Research and Education Center, Operation Rising Lion: impact on Israël, 30 juni 2025).

Jeruzalem is er als de dood voor dat zijn imago van onoverwinnelijkheid averij oploopt. Netanyahu was dan ook opgelucht dat het Witte Huis ingreep en de vijandelijkheden deed ophouden alvorens de Iron Dome volledig zou falen bij gebrek aan voldoende afweergeschut. Maar het regeringsbeleid om ayatollah Khamenei uit te schakelen en regime change door te drukken in Iran is mislukt.

ONRUST IN IRAN

Ondertussen zijn er echter grootschalige protesten uitgebroken in het land van de ayatollahs, dat al verzwakt is door de quasi-ineenstorting van de zgn. "As van het Verzet" tegen Israël (de sjiitische boog, van Libanon over Syrië en Irak tot Iran).

«De economische druk, die verhoogd is sinds september toen de VN het land opnieuw sancties oplegde in verband met zijn atoomprogramma, heeft geleid tot de vrije val van de rial, de Iraanse munt. De ineenstorting van de rial ligt aan de basis van een zich uitbreidende economische crisis. De prijzen van vlees, rijst en andere basisvoedingsmiddelen zijn gestegen. Het land kampt met een jaarlijkse inflatie van ongeveer 40 %. In december heeft Iran een nieuw prijsniveau ingevoerd voor zijn nationaal gesubsidieerde benzine, waardoor de prijs ervan is gestegen en de bevolking nog meer onder druk is komen te staan. Teheran zou in de toekomst nog sterkere prijsstijgingen kunnen doorvoeren, aangezien de regering de prijzen nu om de drie maanden zal herzien. De protesten begonnen eerst bij handelaars in Teheran en verspreidden zich vervolgens. Hoewel de betogingen aanvankelijk gericht waren op economische kwesties, begonnen de demonstranten al snel ook anti-regeringsleuzen te scanderen» (Jon Gambrell, What to know about protests over Iran’s economy as nuclear tensions remain high, PBS News, 4 jan. 2026).

In de laatste zin herkennen we het stramien dat leidde tot de door de VS georkestreerde regimewissels tijdens de “Arabische lentes”: voedselprotesten worden door prowesterse saboteurs omgebogen tot revoltes tegen de machthebbers. De CIA is overigens niet aan zijn proefstuk toe op Iraanse bodem: in 1953 organiseerde de Amerikaanse inlichtingendienst een staatsgreep tegen de toenmalige premier Mohammad Mossadegh toen die de Iraanse olie-industrie nationaliseerde. De coup slaagde, Mossadegh werd voor de rest van zijn leven onder huisarrest geplaatst en sjah Reza Pahlavi, die onder grote druk zijn medewerking had verleend aan de operatie, groeide uit tot de voornaamste bondgenoot van de VS in het Midden-Oosten, tot hij omvergeworpen werd door de Iraanse revolutie van ayatollah Khomeini. 

Volgens de Amerikaanse journalist Stephen Kinzer omvatte de eliminatie van Mossadegh false-flag-activiteiten, betaalde demonstranten die met bussen naar de hoofdstad werden gebracht, provocaties en het omkopen van Iraanse politici en hooggeplaatste veiligheids- en legerfunctionarissen (Stephen Kinzer, All the Shah’s Men: An American Coup and the Roots of Middle East Terror, 2008). In 2013 erkende de Amerikaanse regering formeel de rol van de VS in de staatsgreep door een groot aantal voorheen geheime documenten vrij te geven waaruit blijkt dat zij verantwoordelijk was voor zowel de planning als de uitvoering van de coup.

Wat toen gebeurde, kan zich vandaag gemakkelijk herhalen. De recente dreigementen van Trump aan het adres van de ayatollahs beloven dan ook weinig goeds.

«PACIFICATIE» IN SYRIË

In Syrië, waarvan “men” beweerde dat het grote probleem Bashar al-Assad was, blijkt nu dat het met de installatie van Al Jolani – Ahmed al-Sharaa, de terrorist in maatpak – nog erger geworden is (zie De Actualiteit Doorgelicht van januari 2025: Het Syrische schaakbord).

Niet alleen is er niets veranderd aan de situatie in zijn land, dat nog steeds in chaos verkeert, maar bovendien hebben we vastgesteld dat de gewelddaden tegen christenen en minderheden zijn toegenomen. Al Jolani is een pion van de Turkse president Erdogan en het is daarom dat zijn troepen het vooral op de Koerden gemunt hebben. Maar ook de Druzen in het zuiden worden geviseerd, wat dan weer een voorwendsel is voor hun “bondgenoot” Israël om militair in te grijpen op Syrisch grondgebied.

Helaas is er voor de voormalige aanhangers van Bashar al-Assad in het algemeen en voor de christenen in het bijzonder geen enkele bescherming. Er is op dit ogenblik geen sprake van openlijke gewelddadige vervolging, maar de dreiging van aanslagen en moorden is reëel. De christenen leven ondergedoken, in angst. Sinds 2011 is hun aantal met bijna 80 % gedaald. Vóór de oorlog waren ze met 1,5 miljoen, ofwel ongeveer 7 % van de bevolking, nu resten er nog slechts 300.000, van wie de helft ouder is dan 50 jaar.

Het Œuvre d’Orient, een Franse katholieke hulporganisatie die zich richt op zorg voor en ondersteuning van christenen in het Midden-Oosten, publiceerde in november van vorig jaar een rapport onder de titel «Chrétiens de Syrie, entre incertitude et espérance». Daarin staat onder meer:

«De christelijke gemeenschappen spelen een cruciale rol in de Syrische samenleving. Ze beheren 57 scholen met 30.000 leerlingen, vaak afkomstig uit bescheiden milieus, en vier grote christelijke ziekenhuizen, twee in Damascus en twee in Aleppo, die jaarlijks meer dan 117.000 patiënten behandelen. Ondanks hun afnemende aantal zijn de christenen bijzonder dynamisch: sinds 2011 hebben hun organisaties bijna 2,7 miljoen mensen in het hele land geholpen.

«Proportioneel gezien is dit echter ook de gemeenschap die sinds het begin van de oorlog het meest is afgenomen. In Homs en Aleppo zijn bepaalde historische christelijke wijken verwoest of volledig ontvolkt. De situatie in Deir ez-Zor is hiervan het meest dramatische voorbeeld: van de 7000 christenen die er in 2011 woonden, zijn er vandaag nog maar vier over. In de Khabour-vallei zijn 33 christelijke dorpen aangevallen; hun inwoners zijn het doelwit geworden en slechts 1000 van hen wonen nog ter plaatse, tegenover bijna 20.000 vóór de komst van de terreurgroep Islamitische Staat.»

De oplossing was natuurlijk geweest om Assad aan de macht te houden. Hij stond aan het hoofd van een seculier regime dat de christenen niet als een bedreiging zag en hen met rust liet. Maar de hoeksteen van de buitenlandse politiek van Washington was decennialang de tegennatuurlijke samenwerking met het islamitische fundamentalisme, zoals we in dit tijdschrift al vaak uitgelegd hebben.

Het is dus een misdaad van de Amerikanen en de Europeanen dat ze deze president altijd hebben bestreden en het is een grote fout van het Vaticaan dat het tijdens de hele oorlog neutraal is gebleven, onder het mom van pacifisme en in feite uit conciliair liberalisme. Dat is de belangrijkste oorzaak van het verdwijnen van de christenen uit dit land. Men wil hen niet politiek en militair beschermen. Resultaat: ze worden van de kaart geveegd.

broeder Michel van de Triomferende Onbevlekte & redactie KCR